گوجه فرنگی از هزاران سال پیش وجود داشته است ولی البته باندازه یک گیلاس بوده است و کم کم در اثر پرورش درشت تر شده است.
خاستگاه اصلی این گیاه آمریکای جنوبی است. در سده شانزدهم در کشور پرو به مقدر زیاد کشت می‌‌شده است. در قرن هفدهم گوجه فرنگی به انگلستان و هلند راه یافت و چون بسیار گران بود فقط مردم ثروتمند می‌‌توانستند از آن استفاده کنند و بنام سیب عشق معروف شد.
گوجه فرنگی امروزه در تمام مناطق دنیا کشت می‌‌شود و تقریبا در تمام فصول سال وجود دارد گوجه فرنگی انواع مختلف درد و در حدود شانزده نوع آن در بازار بفروش می‌‌رسد. یک نوع آن گوجه فرنگی سفید است که دارای اسید نمی‌باشد. گوجه فرنگی را باید هنگامیکه کاملا رسیده است از بوته چید و مصرف کرد زیرا گوجه فرنگی نارس و سبز است و برای بدن مخصوصا کلیه ها مضر است البته در کشورهای صنعتی گوجه فرنگی را کال می‌‌چینند تا هنگامیکه به مقصد می‌‌رسد و یا در انبار می‌‌رسد و قرمز می‌‌شود. اگر گوجه فرنگی کاملا قرمز باشد ولی هنگامیکه آنرا باز می‌کنند تخم آن سبز باشد نشانه این است که گوجه فرنگی را کال چیده‌اند و بعدا رسیده است.
گوجه فرنگی گیاهی است یکساله دارای شاخه‌های زیاد که ارتفاع آن تا حدود یک متر می‌‌رسد. گلهای آن زرد رنگ است که از کنار شاخه ها و یا ساقه آن بیرون می‌‌آید. مویه آن گرد و یا تخم مرغی و برنگ زرد و یا قرمز دیده می‌‌شود.
رب يكي از فرآورده هاي مهم گوجه فرنگي است كه در اكثر كشورهاي دنيا توليد و از آن جهت طعم ومزه دادن به غذاها استفاده مي شود. رب گوجه فرنگي فرآورده ايست كه از آب گوجه فرنگي كاملا رسيده داراي رنگ قرمز طبيعي پس از صاف كردن و جوشاندن و تغليظ بدست مي آيد .

ماشين آلات خط رب گوجه فرنگي :
- دستگاه شستشو و سورتينگ گوجه فرنگي
دستگاههاي سورت داراي انواع مختلف بوده ولي آنچه در سورت گوجه فرنگي و ميوه جاني چون گلابي ‍،‌‌ سيب ،‌ هلو استفاده ميگردد از نوع روليكي آن (يعني سيستم كانواير روليك مي باشد)كه مي بايست قسمتي كه در ارتباط با ميوه يا گوجه فرنگي است از جنس استنلس استيل و يا از جنس آلومنيوم باشد. در ساخت دستگاه سورتينگ مذكور مي بايست به بسياري از نكات توجه داشت كه بتوان حداكثر راندمان را از سيستم گرفت و نيز مانع از فرسودگي زودرس دستگاه شد

- دستگاه خردكن
دستگاههاي خردكن داراي انواع مختلفي بوده ولي براي گوجه فرنگي از نوع شانه اي و يا ديسكي استفاده ميگردد كه نوع شانه اي ضمن اينكه جهت گوجه فرنگي استفاده مي شود براي خردكردن ميوه هاي نسبتاًسفت مثل سيب گلابي حتي چقندر نيز قابل استفاده ميباشد

منوپمپ :
پس از عمليات خردكردن مي بايست گوجه (ميوه )خرد شده جهت پيش پزي به داخل دستگاه پيش پزبرده شده در آنجا حرارت داده شود تا مرحله پيش پزي گوجه فرنگي انجام پذيرد كه اين امر توسط پمپ غليظ كشي به نام منوپمپ استفاده ميگردد .
- پري هيتينگ :
پري هيتينگ در گوجه فرنگي به دو صورت انجام ميپذيرد:

1-هات بريك Hot Break

2-كلدبريكCold Break

تفاوت اين دو شيوه پيش پزي فقط در ميزان حرارتي است كه به گوجه فرنگي داده مي شود.

1-هات بريك :

همانگونه كه از اسم آن مشخص است در اين شيوه گوجه فرنگي با دماي بين 90تا95 درجه پيش پزي مي گرددكه اين امر باعث شل شدن كامل بافت گوجه فرنگي شده لذا در هنگام صاف شدن مقداري از بافت ميوه ويا گوجه فرنگي همراه با آب آن جداشده(اصطلاحاً گفته ميشود ويسكوزيته آن بالاتر مي باشد) كه طبعاً رب توليدشده باويسكوزيته بالاتري خواهد بود با توجه به اينكه گوجه فرنگي مي بايست در دماي بالاتري 90الي 95درجه پيش پزي شود لذا بايد توجه داشت كه در اين دما ممكن است دچار سوختگي شويم بدين جهت عامل سوختگي را بايد از سيستم حذف و يا كمرنگ نمود كه اين عمل با مخزن خلا(از جنس استنلس استيل )جهت كاهش حبابهاي موجود در گوجه خرد شده انجام مي پذيرد .سيستم حرارت دهي هات بريك مانند اغلب مبدلهاي صنايع غذايي حرارت دهي غيرمستقيم از نوع shell & tube مي باشد .با توجه به اينكه مبدل ازنوع shell & tubeاست لذا جهت ايجاد جريان از يك دستگاه پمپ سانتريفوژتمام استيل استفاده ميگردد .با توجه به موارد يادشده معمولاًدستگاههاي پيش پز هات بريك نسبتاًگرانقيمتتر از انواع ديگرميباشد ذيلاًمشخصات سه نوع از دستگاههاي پيش پز هات بريك ساخت

كلدبريك

همانگونه كه ازنام آن پيداست , پيش پزي( preheating ) در اين روش در دماي پايين تري نسبت به روش قبلي (hot break)انجام مي پذيرد(در دماي 75درجه ) بنابرين با توجه به پائين بودند ماي پيش پزي لذا نياز چنداني به سيستم وكيوم جهت جلوگيري از سوختگي ندارد و نيز با توجه به دماي پايين عمليات پري هيتينگ بافتهاي گوجه فرنگي از صافي عبور نكرده در نتيجه آب گوجه فرنگي ونيز رب بدست آمده از ويسكوزيته كمتري برخوردار مي باشد. دستگاه پيش پز كلدبريك همانند ساير مبدلها صنايع غذايي به صورت shell & tube منتها به صورت سري مي باشد. از آنجا كه در 4 از7دستگاههاي كلدبريك مصالح كمتري استفاده ميگردد لذا قيمت آنها نسبت به هات بريك بسيار ارزان تر مي باشد.

- صافي

پس از عمليات پري هيتينگ preheating گوجه فرنگي به صورت پالپ pulp درآمده كه ميبايست آب آن جدا شود كه اين عمل توسط دستگاه صافي انجام مي پذيرد صافيها انواع مختلفي داشته ولي اساس كار آنها يكسان است از انواع صافي مي توان صافي روتاري با دور كم و يا صافيهاي توربو با دورهاي rpm900 الي rpm 1400 را نام برد.

- مخزن آب گوجه فرنگي(Juice Tank):


پس از جدا سازي آب گوجه(ميوه) آن را به مخزن جهت تغليظ هدايت كرده كه از اين مخزن جهت شارژ دستگاه تغليظ استفاده مي گردد چون ممكن است بلافاصله از آب گوجه فرنگي توليد شده استفاده نگردد لذا ميبايست در مخزن نگهداري گردد مخازن آب گوجه فرنگي از جنس استنلس استيل بوده و جهت جلوگيري از ته نشين شدن (دو فازشدن) آب و جلوگيري از كف بهتر است كه داراي همزن باشد

- تغليظ كننده كانتينيوس:(Continues)

منظور از تغليظ كننده كانتينيوس اين است كه آب گوجه فرنگي مداوم به دستگاه شارژ و رب از قسمت ديگر دستگاه خارج ميگردد به اين نوع تغليظ كننده كانتينيوس (مداوم)گفته ميشود. ساختار كلي دستگاههاي تغليظ كننده كانتينيوس بدين ترتيب است كه آب گوجه فرنگي توسط پمپ سانتريفوژنسبتاًقوي از داخل مبدل حرارتي از نوع SHELL&TUBE عبور كرده و دماي آن افزايش ميابد و پس از عبور مبدل وارد بدنه تحت خلا نسبي (بول )گشته و چون فشار پايين است لذا شروع به جوش مي نمايد دستگاههاي تغليظ كننده كانتي نيوس بسته به تعداد بدنه و مبدل (روشوفر) و ابعاد و اندازه مبدل هاي تحت خلا نسبي داراي ظرفيت هاي مختلفي هستند به هر بدنه و مبدل حرارتي (روشوفر)مربوطه يك مرحله ياEFFECT گفته مي شود. و تعداد مراحل درتناژدستگاهها نيز موثر است در تغليظ كننده كانتي نيوس دو يا سه مرحله اي غالباًبه يك مرحله (EFFECT) يا بخار مستقيم و ساير مراحل از بخار غيرمستقيم (بخار توليدشده از مرحله ماقبل)تامين انرژي مي نمايد كه بدين سبب دستگاههاي كانتي نيوس مصرف بخار كمتري نسبت به تغليظ كننده بچ (در ظرفيت يكسان )دارند.

- تغليظ كننده بچ : Batch

دستگاه بچ از يك، دو يا سه بدنه (بول)و يك مبدل حرارتي به صورت shellكه در ته (3/1 انتهايي )قرار دارد تشكيل شده است جهت جلوگيري از سوختگي رب در قسمت مبدل دستگاه مجهز به سيستم همزن پارويي در قسمت يادشده مي باشد. با توجه به لزوم تغليظ در دماي پايين بجهت كيفيت بيشتر در توليد لذا سيستم تحت خلا كار كرده تا دماي جوشش پايين آيد لذا تغليظ بچ بجز پمپها و مبدل shell & tube ساير متعلقات دستگاه تغليظ كننده كانينيوس را دارا مي باشد. از اين دستگاه جهت تغليظ آب گوجه فرنگي و يا ترقيق رب با بريكس بالا استفاده ميگردد.

-پاستوريزاتور pasteurizator :

پس ازتوليدبااستفاده ازاين دستگاه رب راپاستوريزاتورشده ونيزاين دستگاه ازنوع مبدل shell & tube بوده كه لوله هاي آن درچهارمسيررفت وبرگشت قراردادرندسيستم حرارتي توسط مخزن مبدل كه به روش تزريق بخارتامين حرارت مي كندكارمي نمايد.جهت انتقال رب ازمخزن نمك زني به پاستوريزاتوراز يك دستگاه منوپمپ استفاده ميگردد.ضمنامخزن نمك زني نيزداراي همزن مي باشد.

- تونل پخت ،پاستوريزاتورقوطي(Can Pasteurizator) :

پس ازبسته بندي رب درقوطي مي بايست قوطي هارااستريل نمودبراي اين كارازتونل پخت (اتوكلاوعبوري )استفاده مي شودكه داراي انواع مختلف مي باشدولي اساس كاركليه دستگاههايكسان مي باشدتفاوتها درقسمت هاي كانوايرونحوه تبديل حرارت بوده كه سيستمهاي كانوايرعبارتندازكانوايرزن جيري كانوايربه صورت ناوداني كانوايربه صورت خشابي و…دردوصورت اول قوطي ثابت بوده وآب سردوياگرم بروي آن دوش مي شودولي درتونل هاي خشابي قوطي به بغل مغلتدوخشابهاوظيفه تامين نيروي لازم جهت غلتش رافراهم مي سازدوقوطي مسيرآب داغ رابه صورت غرقابي ومسيرآب سرد رابه صورت دوش وغرقابي طي مي نمايدحركت غلطشي قوطي باعث مي شودگرماكاملابه تمام نقاط رسيده وعمليات استريل به طوركامل انجام پذيردلذاراندمان تونل هاي خشابي به مراتب بالاترازسايرتونل هاي ديگربه چشم مي خورددرتونل هاي خشابي جهت صرفه جويي درفضادستگاه به صورت دوطبقه ساخته شده كه ارتفاع طبقه اول به اندازه اي است كه علاوه برامكان عبورومرورمحلي جهت دپوي موقت قوطي هامي باشد.